Bibliya nagsasabi na hindi ito kumpleto

HULYO 25, 2003


KAHAPON ay sinimulan natin ang "debate" rito sa TUMBOK. Ang layunin nito ay HINDI ang magpagalingan o magsiraan kundi ang MAGPALIWANAGAN ng ating pananampalataya.

Hangarin ko na malaman natin ang paniniwala ng iba’t-ibang tao o grupo para mas makatiyak tayo sa ating pananampalataya.

Ang unang tumugon sa ating talakayan ay si AJ Reyes ng Cavite. Ayon sa kanya, isa siyang dating Katoliko, sakristan at FYM na ngayon ay nagsusuri.

Ang inihain kong proposisyon noon kay AJ ay "Ayon sa Bibliya, dapat bang nakasulat sa Bibliya ang LAHAT ng gagawin, iisipin at paniniwalaan ng isang Kristiyano."

Nang simulan niya kahapon ang kanyang pagtalakay ay ganito na ang inihain niyang paksa: Kailangan bang ang lahat ng paniniwalaan ng isang Kristiyano ay nasa Bible?

Ang sagot niya ay "Oo." Pero dahil BINAGO niya ang topic ay wala na tayong isyu para sa "debate."

Ngayon, heto na lang ang masasabi ko tungkol sa paniniwala ng mga Katoliko kaugnay sa proposisyon ni AJ. Isasabay ko na rin ang mga sagot ko sa ilang tanong at sinabi niya.

+ + +

[PAYAHAG ni CENON BIBE]

Nasabi ko nang wala nang isyu para sa "debate." Ang paniniwala rin kasi ng mga KATOLIKO ay DAPAT NA NASA BIBLIYA o SUPORTADO ng Bibliya ang LAHAT ng paniniwalaan ng isang Kristiyano.

Kung ang isang paniniwala ay hindi masusuportahan mula sa Bibliya, ito ay HINDI matatanggap ng Iglesia Katolika.

Ang hindi sinasangayunan ng mga Katoliko ay ang paniniwala at pahayag ng ilang mangangaral na "Ang LAHAT ng paniniwalaan, iisipin at gagawin ng isang Kristiyano ay DAPAT na NASUSULAT sa Bibliya."

‘Yun kasi mismong "aral" na iyon ay HINDI NASUSULAT sa BIBLIYA.

Ano ba ibig sabihin ng "nasusulat?" Hindi ba direktang nakalagay?

‘Yon sana ang hinihingi kong talata kay AJ pero WALA siyang NAIBIGAY. Ibig lang sabihin, HINDI BIBLICAL ang sinasabi na DAPAT NASUSULAT ang LAHAT ng PANINIWALAAN, IISIPIN AT GAGAWIN.

Mas TAMA ang paniniwala ng mga Katoliko na DAPAT MAY BATAYAN sa Bibliya ang gagawin at paniniwalaan ng isang Kristiyano.

+ + +

Si AJ mismo ang nagsabi na NANINIWALA ang mga Katoliko sa sinasabi ng 2 Thessalonians 2:15 na ganito ang sabi, "Kaya nga, mga kapatid, manindigan kayong matatag at panghawakan ninyo ang mga TRADISYON na ibinigay namin sa inyo, maging ito man ay sa SALITA o sa SULAT."

Mga Katoliko LANG ang may tradisyon sa SALITA sangayon sa sinasabi ng Bibliya.

Ang IBA AY WALA. In short, mga Katoliko LANG ang SUMUSUNOD sa sinasabing ito ng Banal na Kasulatan.

Sinubukan ni AJ na "ipaliwanag" ang 2 Thes 2:15 sa pagsasabi na ang tinutukoy na "SALITA" ay ang mismong nakasulat. Pareho lang daw ang dalawang ito.

Pero maliwanag na MAGKA-IBA ang sinasabi ni Pablo na TRADISYON SA SALITA at TRADISYON SA SULAT.

Pansinin ninyo ang pagkakasabi ni Pablo na ito ay tinanggap "maging ito man ay sa salita O sa sulat." Sa Ingles, "either by word OR by letter."

Kung pagbabatayan ang sinasabi ng Bibliya ay MAG-KAIBA ang SULAT at SALITA. Kung ang paliwanag ni AJ ang susundin ito ay PAREHO.

Ang tanong ngayon ay sino ang susundin natin: ang Bibliya o si AJ?

+ + +

Sinabi ni AJ na KUMPLETO ang Bibliya. ‘Yon ang sabi niya o ‘yon ang turo sa kanya ng sino mang mangangaral na pinaniniwalaan niya.

Pero mismong ang Bibliya ang nagsasabi na HINDI ITO KUMPLETO. Sabi sa John 20:30: "Ngayon, marami pang ibang tanda na ginawa si Hesus sa harap ng kanyang mga disipulo na HINDI NASUSULAT sa aklat na ito."

Sinabi pa sa John 21:25, "Marami ring ibang bagay na ginawa si Hesus na kung iisa-isahin, sa tingin ko, ay hindi magkakasya sa mundo ang lahat ng libro na masusulat."

Muli, sino ang paniniwalaan natin, si AJ o ang Bibliya?

u u u
Binanggit din niya ang 1 Corinthians 4:6 na ganito ang pagkakasabi niya, "Matuto kayong HUWAG MAGSIHIGIT sa mga bagay na nangasusulat."

Pero biglang IDINAGDAG ni AJ ang ganito, "Lahat ng gagawin, paniniwalaan DAPAT NASA BIBLE."

Sabi ng Bibliya "HUWAG MAGSIHIGIT." Eh saan galing ‘yung sinabi ni AJ na "DAPAT NASA BIBLE." WALA namang NAKASULAT na ganoon, hindi ba?

Kahit ‘yung salitang "Bible" ay hindi makikita sa talata.

Ano ‘yon? Para mapatunayan niya na HINDI DAPAT HIGITAN ang nasusulat ay DINAGDAGAN niya ang nasusulat. Tama ba ‘yon?

+ + +

Para patunayan na "kumpleto" ang Bibliya ay ibinigay ni AJ ang Isaiah 34:16, "Inyong saliksikin sa Aklat ng Panginoon at basahin: Kahit isa sa mga ito’y hindi magkukulang, walang mangangailangan ng kanyang kasama. Sapagkat iniutos ng aking bibig at pinisan ng aking Espiritu."

Narito ang malaking PANLILINLANG ng kung sino man ang nagturo kay AJ ng kanyang pinaniniwalaan.

Kung babasahin kasi natin ang buong Isaiah 34 makikita natin na HINDI ang Aklat ng Panginoon ang sinasabing "hindi magkukulang o mangangailangan ng kasama."

Ang tinutukoy rito ay ang mga HAYOP na maninirahan sa EDOM. Basahin lang ang Is 34:11-15 para sa maliwanag na katotohanan.

Bibliya o Tradisyon? Ano ang angat?

Hunyo 1, 2003

“DAPAT na nakasulat sa Bibliya ang lahat ng gagawin at paniniwalaan ng isang Kristiyano.”

Sa pahayag na iyan nagsimula ang serye ng pagtalakay patungkol sa Bibliya at sa Banal na Tradisyon na ginawa ko sa column na ito may ilang linggo na rin ang nakakaraan.

Ang pahayag, na iyan na napatunayan nating WALA SA BIBLIYA, ay ginawa ng isang mangagaral na ang layunin ay ilagay sa alanganin ang mga tao, partikular ang mga Katoliko, na may paniniwala na hindi tuwirang binabanggit sa Banal na Kasulatan.

HINDI LAHAT DAPAT NASUSULAT

May isang nagsabi sa akin na “Bakit ang mga Katoliko, hindi rin naman nakasulat sa Bibliya ang lahat ng ginagawa hindi mo kinukulit?”

Simple lang kung bakit. Dahil nga ang mga Katoliko ay naniniwala na HINDI LAHAT ng dapat gawin o paniwalaan ng isang Kristiyano ay dapat na nasusulat sa Bibliya.

Mayroon kasing sinusunod ang mga Katoliko na kahit pa hindi tuwirang isinasaad sa Bibliya ay tiyak naman na may batayan sa Kasulatan at tiyak na hindi sasalungat sa sinasabi ng Bibliya. ’Yan ang “Sacred Tradition” na siyang “oral tradition” na binabanggit sa 2 Thessalonians 2:15.

Ang sabi ng talata ay “Kaya nga manindigan kayong matatag at panghawakan ang mga TRADISYON na aming ibinigay sa pamamagitan ng SALITA o ng SULAT.”

Sa kabilang dako, gumawa ng aral ang isang “mangangaral” na DAPAT daw ay nasusulat o nasa Bibliya ang lahat ng aral samantalang ang mismong aral na kanyang ibinigay ay wala naman sa Bibliya.

'DAPAT NASUSULAT,' WALA SA BIBLIYA

Hindi ba kataka-taka ’yon? Dapat daw ay nasusulat pero ’yung mismong aral niya ay WALA sa Bibliya? Hindi ba obvious na inimbento lang niya ang aral na iyon?

Samantala, maraming talata sa Bibliya na nagsasabi na “maraming bagay” ang hindi nasusulat dito.

Kasama na rito ang “oral traditions” na binabanggit sa 2 Thessalonians at ang iba pang gawain ng Panginoong Hesus na “hindi naisulat” ayon sa John 20:30 at John 21:25.

Romans 6:17 ay sinabi ni San Pablo,

“Salamat sa Diyos dahil kahit dati kayong mga alipin ng kasalanan buong puso ninyong sinunod ang mga aral na ipinagkatiwala sa inyo.”

Ano ang mga “aral” na ito na sinusunod nila? Ito ba ang mga aral ng Bibliya?

Tiyak na hindi dahil nabuo lang ang Bibliya noong 393 at 398 nang ideklara ng mga konseho ng Simbahang Katoliko kung anu-anong aklat at sulat ang “inspired” o “kinasihan” ng Diyos.

Tiyak na hindi alam ng marami na may higit 200 sulat at aklat sa nagsimulang kumalat sa panahon pa ng mga Apostol. Sabi nga ni San Pablo sa 2 Thessalonians 2:2,

“Hinihiling namin sa inyo, mga kapatid, na huwag mabahala o matakot sa ilang pahayag, ulat o SULAT na sinasabing nanggaling sa amin.”

Ibig sabihin, hindi lang ang mga sulat ng mga Apostol ang kumakalat kahit noong mga panahon na iyon. Marami ring “huwad” na sulat na nagkukunwaring galing sa mga Apostol.

Kaya nga kinailangang isa-isahin ng mga pinuno ng Iglesia noon ang lahat ng mga aklat at sulat na ito para matunton ang mga kasulatan na “inspired” o “hiningahan” ng Diyos.

Pero maging ito ay hindi naging madali dahil maging ang mga unang Kristiyano ay hindi nagkasundo kung alin-alin ang Banal na Kasulatan at kung alin ang mga ordinaryong sulat lang.

IBA-IBA ANG LISTAHAN

Ang ilan sa mga listahan ng mga naunang aklat ay ang listahan ni Ireneus, isang obispo ng Lyons sa Asia Minor, na naglista ng 20 aklat noong 130 AD. Isa pang listahan ay naitala ni Origen noong 185 AD pero 22 aklat lang kasama rito.

Ang unang pinakabuong listahan ng mga Banal na Kasulatan ng Kristiyanismo ay ginawa ni Obispo Athanasius noong 296 AD kung saan ang lahat ng 27 aklat ng New Testament ay kasama

Sa kabila ng mga listahang ito, maraming Kristiyano - depende sa lugar at kung sino ang namumuno sa kanila - ay iba-iba pa rin ang itinuturing na “inspired” at “not inspired” na kasulatan.

Para maresolba ang pagkakaiba-iba, ay inilunsad ang Council of Hippo noong 393 AD para mapagusapan kung alin-alin sa mga aklat ang tatanggapin ng Simbahan at kung ano ang itatakwil. Dito unang idineklara ang 27 aklat ng New Testament bilang Kasulatan.

Pero nagpatuloy ang pagkakahati-hati kaya noong 398 AD ay inilunsad naman ang Council of Carthage kung saan tuwirang idineklara na ang 27 aklat at sulat na laman ng New Testament ay siyang mga “inspired” na Kasulatan ng Kristiyanismo.

Ang dalawang konseho na ito ay binuo ng mga obispo at pinuno ng Simbahang Katoliko.

Paano nila pinili ang mga Banal na Aklat? Diyan naging mahalaga ang “oral tradition” na sinasabi ni San Pablo. Sa pamamagitan ng “oral tradition” ay kinilala ng mga obispo ng Simbahang Katoliko.

Kung wala ang “oral o Sacred Tradition” ay malamang na hanggang ngayon ay nagtatalo-talo pa rin ang mga Kristiyano kung ano ang kasama at hindi kasama sa Ibig bang sabihin nito na “mas mataas” ang “Sacred Tradition” kaysa Bibliya?

Hindi. Mula nang makilala ng mga pinuno ng Simbahang Katoliko ang mga Banal na Kasulatan ay itinuring na itong kapantay ng “Sacred Tradition” at ngayon nga ay bahagi ng iisang aral sa loob ng Iglesia.

‘Tradisyon,’ ano ang sinasabi ng Bible?

Mayo 25, 2003

KAHAPON ay sinimulan nating talakayin ang dalawang uri ng tradisyon na binabanggit ni San Pablo sa 2 Thessalonians 2:15 kung saan sinasabi ng apostol na

“Manindigan kayong matatag at panghawakan ang mga tradisyon na ibinigay namin sa inyo, maging ito man ay sa salita o sa sulat.”

Malinaw na ipinakikita rito ang dalawang uri ng TRADISYON (mga aral na galing sa Panginoong Hesus at mga Apostol) na dapat sundin ng mga Kristiyano. Ito ay ang “sa SALITA” (oral tradition) at TRADISYON sa SULAT na ngayon ay bumubuo sa Bibliya.

Maliwanag na may pagkakaiba ang dalawang ito pero ipinahihiwatig pa rin na iisa ang kanilang pinagmulan.

Ang sinasabi ng 2 Thessalonians 2:15 ay isa lang sa mga talata ng Bibliya na nagsasabi na hindi lang sa “sulat” o kasulatan matatagpuan ang mga aral at utos ng Panginoon at ng mga Apostol. Sa katunayan, maraming bagay sa kasulatan o Bibliya na “bunga” o nagmula na lamang sa “oral tradition.”

Ang mga ito ang nagpapatunay na mali ang sinasabi ng ilang bagong sulpot na mangangaral na “dapat ay nasa Bibliya ang lahat” o “Bibliya LANG ang batayan” ng gagawin o paniniwalaan ng isang Kristiyano.

Pero bago natin isa-isahin ang mga talata ng Bibliya na nagpapakita na hindi lang sa kasulatan matatagpuan ang mga aral at utos ng Panginoon at ng mga Apostol, ano ba muna ang ibig sabihin ng salitang “tradisyon?”

Ang “tradisyon (Filipino)” at “tradition (Ingles)” ang katumbas ng salita na “paradosis,” ang orihinal na salita sa Griego na ginamit sa 2 Thessalonians 2:15. Ang “paradosis” ayon sa Greek dictionary ay “pagbibigay sa pamamagitan ng salita o panulat.” Pero mas binibigyang diin ang pagbibigay sa pamamagitan ng pananalita.

Mula sa “paradosis” ay nabubuo ang iba’t-iba pang salita sa Griego tulad ng “paredoka (ang ibig sabihin ay ’ibinibigay ko’),” “paredosan (ibinigay sa atin),” “parelabon (tinanggap ko),” at “paredideto (ipinamigay).”

Ayon sa Dictionary, ang “tradisyon” ay mga “paniniwala o kaugalian na tinanggap mula pa sa una na sinusunod o pinanghahawakan ng isang samahan o lipunan bago ito ipinapasa sa mga susunod na salinlahi.”

Sa kaso ng “tradisyon” na binabanggit ni San Pablo, ito ay ang mga aral at paniniwala na ibinigay pa mula sa Panginoong Hesus at sa mga Apostol.

Para sa mga Kristiyano - lalo pa noong unang panahon - napakahalaga ng “oral tradisyon” dahil dito nakabatay ang marami nilang paniniwala. Sa katunayan, maraming sulat o aral sa Bibliya na dito nagsimula.

Ang isang partikular na halimbawa ay ang Ebanghelyong ni St. Luke.

Mababasa sa simula ng Ebanghelyo (Luke 1:1-4) ang ganito,

“Marami na ang sumulat patungkol sa mga bagay na natupad sa gitna natin sangayon sa kung paano ito IBINIGAY (PAREDOSAN) sa atin ng mga saksi na mula pa sa una at ng mga nangaral ng salita. Matapos kong suriin nang buong ingat ang mga pangyayari magbuhat sa simula, ako man ay nagpasya na isulat ito para sa iyo, kagalang-galang na Teofilo, para makita mo ang katiyakan ng mga itinuro sa iyo.”

Naroon na ang “oral tradition” at ang pagsusulat ni San Lucas ay para lang patunayan na katiwa-tiwala ang mga ito.

Isa pang ehemplo ng kasulatan na galing sa salin ng “tradisyon” ang 1 Corinthians 15:3-4 na ganito ang sinasabi, “Ibinibigay (paredoka) ko sa inyo una sa lahat itong ako mismo ay tumanggap (parelabon) na si Kristo ay namatay para sa ating mga kasalanan sangayon sa kasulatan, siya ay inilibing at nabuhay sa ikatlong araw sangayon sa kasulatan.”

Sa talatang ito, ipinakikita ni San Pablo na ang pagbibigay (paredoka) at pagtanggap (parelabon) sa aral na si Kristo ay namatay, inilibing at muling nabuhay ay unang ipinahayag sa pamamagitan ng “oral tradition.”

Kaya lang ito naging bahagi ng “written tradition” o ng kasulatan ay dahil ipinaalala ni San Pablo sa mga taga-Corinto ang aral na natanggap nila sa pamamagitan ng salita o binigkas na aral.

Ito ay ilan lang sa mga dahilan kung bakit hindi makapapayag ang Simbahang Katoliko na ilimita ang batayan ng aral at paniniwala sa mga nasusulat sa Bibliya. Ultimong ang Bibliya ay nagpapatunay na maraming aral na hindi lang sa “sulat” ibinigay kundi maging sa “salita.”

Tulad nga ng sinabi natin kahapon, ang “oral tradition” na ito ang siyang nilalaman ng “Sacred Tradition” na tanging ang Simbahang Katoliko lang ang tuwirang kumikilala.

Sabagay, maiintindihan natin kung bakit ang iba pang grupo ay walang tinanggap na “oral tradition” mula sa Panginoon at sa mga Apostal. Ito ay dahil kailan lang naman sila sumulpot. Samantala, ang Iglesia Katolika ay mati-trace pabalik sa mismong kay Kristo at sa mga Apostol.

Pero ano itong sinasabi ng ilan na mismong si Kristo ay bumatikos sa mga “tradisyon ng tao?” Ito ba ang “Banal na Tradisyon” na sinusunod ng mga Katoliko?

’Yan ang susunod nating tatalakayin.