Tamang ‘sakripisyo’ sa Kuwaresma

Marso 30, 2003

MALAPIT na naman ang Holy Week o Semana Santa. Tiyak na mayroon na namang mga tao ang nag-iipon ng pambili ng “blade” at gumagawa ng mga panghataw sa kanilang mga likod.

Malamang din ay may iba pang tao na naghahanda na ng mga kahoy at pako na kanilang gagamitin para pagdating ng Biyernes Santo ay maipako rin sila sa krus tulad ng ginawa sa ating Panginoong Hesus.

Noong unang panahon, partikular noong panahon ng mga Kastila, ang mga paghahandang ganyan ay tanda na malapit na talaga ang Semana Santa.

Ang kaibahan noon at sa ginagawa ng ilang tao sa ngayon, noon ay bahagi ng Senakulo ang mga preparasyong ito. Samantala, ang mga ginagawa ngayon ay kadalasang “paraan” ng ilang tao para “pagbayaran” ang kanilang mga kasalanan.

Ang Senakulo ay isang pagsasadula na ang layunin ay ipakita ang mga eksenang inilalarawan sa Bibliya para maalala, maisip at mapag-isipan ng mga nanonood ang paghihirap na dinaanan ni Hesu Kristo para mailigtas tayo sa ating mga kasalanan.

Isa na lang “reenactment” ang Senakulo. Ito ay ipinalalabas sa hanga’d na ma-realize natin kung gaano tayo kamahal ng Diyos.

Sa madaling salita, ito ay isang “dula” o “play” na ang pinaka-mensahe ay ang pagmamahal ng isang Diyos sa Kanyang mga nilalang.

Sinasabi sa atin ng Senakulo na “Ganito ka kamahal ng Diyos.”

Isipin nga naman natin, ayon sa Bibliya sa Juan 1:1-2 at 14, Ang Salita ng Diyos na Diyos rin ay nagkatawang tao at ito nga si Hesus.

Heto ang sabi ng Juan 1:1-2,

“Sa pasimula pa ay naroon na ang Salita. Ang Salita ay kasama ng Diyos at ang Salita ay Diyos. Kasama Siya ng Diyos sa pasimula pa.”

Sa Juan 1:14 ito naman ang sinasabi,

“At ang Salita ay naging tao at gumawa ng tirahan sa piling natin. Nakita namin ang kanyang kaluwalhatian, ang kaluwalhatian ng bugtong na Anak ng Ama, puspos ng biyaya at katotohanan.”

Bakit nagkatawang tao ang Diyos? Para ba magyabang o para pagsilbihan?

Heto ang sabi ng Mark 10:45,

“Dahil ang Anak ng Tao ay hindi dumating para paglingkuran kundi para maglingkod at IBIGAY ang kanyang buhay bilang PANTUBOS sa marami” mula sa kamatayan na siyang kabayaran ng kanilang kasalanan (basahin ang Roma 6:23).

Para Niya ito magawa ay kinailangang dumanas Siya ng hirap, pasakit at kamatayan sa krus.

Ang mga pangyayari kaugnay ng Kanyang paghihirap at kamatayan ay isang sentro ng paglalahad sa apat na Ebanghelyo. Sa mga kuwentong ’yan sa Bibliya nakabase ang pagsasadula sa Senakulo.

Magandang tandaan na ang Senakulo ay ginagawa para ipaalala sa ating lahat ang dakilang pagmamahal ng Diyos sa ating lahat.

At bilang “response” o sagot natin sa pagmamahal na ito ng Diyos ay inaanyayahan tayo ng Simbahan na tanggapin ang kaligtasan na ito.

Sa katunayan, ang PAGTANGGAP sa kaligtasang alok ni Kristo ang TANGING bagay na dapat nating gawin para tayo maligtas.

Sabi nga sa Juan 3:16,

“Gayon na lang ang pagmamahal ng Diyos sa mundo na ibinigay Niya ang kanyang bugtong na Anak upang ang sino mang sumampalataya sa kanya ay hindi mapahamak, kundi magkaroon ng buhay na walang hanggan.”

’Yan ang sentro ng aral Katoliko.

Ang problema, maraming tao ang nagkakaroon ng maling ideya pagdating sa bagay na ito. Ang ilan nga rito ay ang mga nagsusugat sa kanilang mga sarili, nagpapahirap sa kanilang mga katawan, nagpapasan ng krus at nagpapapako pa sa krus tuwing Biyernes Santo.

Ang paniniwala nila ay papatawarin ng Diyos ang kanilang mga kasalanan sa paggawa nila ng mga bagay na ito.

Mali po. Baka imbes na mapatawad ang kanilang kasalanan ay madagdagan pa ito dahil sinasaktan nila ang kanilang mga sarili.

Ang sabi sa Bibliya, sa 1 Corinthians 6:19,

“Hindi ba ninyo alam na ang inyong katawan ay isang templo ng Espiritu Santo na nasa inyo at galing sa Diyos? Ang sarili ninyo ay hindi ninyo pag-aari.”

Mas maganda ang sinasabi ng verse 20:

“Dahil kayo ay binili (ng Diyos) sa malaking halaga. Kaya nga parangalan ninyo ang Diyos sa pamamagitan ng inyong katawan.”

Matutuwa ba ang Diyos kung lalatiguhin ninyo ang inyong sarili o kung papakuan ninyo ito? Tiyak na HINDI!

Isa pa, kung susugatan pa ng isang tao ang kanyang katawan ay palalabasin niya na “kulang” ang ginawa ni Kristo na pagbubuwis ng buhay sa Kalbaryo.

Nung sabihin ni Lord sa taas ng krus na “Natapos na” (Juan 19:30), ang ibig sabihin nuon ay TAPOS na ang Kanyang misyon. Hindi na natin ’yon mababawasan o madaragdagan pa.

Kahit pa durugin natin ang ating mga buto at ibuhos ang ating dugo ay hindi na mababago ang ginawa ng Panginoon.

Ang kailangan na lang ay TANGGAPIN natin ang ibinibigay Niyang kaligtasan, sundin ang Kanyang mga aral at utos at lumayo sa kasalanan.

Kung talagang may gusto ng “sakripisyo,” sundin ninyo ang paanyaya sa pag-aayuno at pag-iwas sa karne tuwing araw ng Biyernes. Iwasan na rin ninyo ang paggawa ng kasalanan.

Kung magagawa ninyo ’yon ay talo pa ninyo ang ipinako sa krus.

‘Di pagkain ng karne, ‘aral ng demonyo?’

Marso 16, 2003

KUWARESMA na naman. Madalas na naman nating maririnig ang mga salitang “fasting” at “abstinence.”

Ang “fasting” at “abstinence” o ang pansamantalang pag-iwas sa ilang pagkain ay malaking bahagi ng Kuwaresma o Lent, ang panahon kung kailan inaanyayahan tayo ng Simbahan para mag-isip tungkol sa ating buhay at maiugnay ito sa pagliligtas na ibinibigay ng ating Panginoong Hesu Kristo.

Noong unang panahon ng Kristiyanismo, ang “fasting” at “abstinence” ay ginagawa sa buong taon, partikular sa mga araw ng Miyerkules, Biyernes at Sabado.

Ang mga gawaing ito sa panahon ng Kuwaresma ay bilang paghahanda sa pagdiriwang ng sangka-Kristiyanuhan ng Pasko ng Pagkabuhay o Easter Sunday.

Napakaganda ng “fasting” at “abstinence” para sa paghahanda. Maging si Lord Jesus ay nag-ayuno ng 40 araw at 40 gabi bilang paghahanda sa Kanyang ministeryo.

Mababasa natin sa Matthew 4:1-2 ang ganito, “Nang magkagayon, pinatnubayan ng Banal na Espiritu si Jesus sa ilang upang tuksuhin ng diyablo. Nang siya ay makapag-ayuno na ng apatnapung araw at apatnapung gabi, nagutom siya.”

Ang lahat ng Kristiyano ay hinikayat na mag-aayuno at umiiwas sa karne dahil malaki ang naitutulong nito sa pag-alala sa paghihirap na dinanas ni Lord para mailigtas tayo sa ating mga kasalanan.

Sa paglipas ng panahon, bandang 12th century ay nagkaroon ng pagbabago sa pag-alala. Ang pagpa-fasting ay ginawa na lang tuwing Ash Wednesday at lahat ng Biyernes ng taon. Mahalaga ang araw ng Biyernes dahil ito ang araw na ipinako sa krus at namatay ang ating Tagapagligtas.

Simula ng mid-1960s, ang mga Kristiyano, partikular ang mga Katoliko, ay hinihikayat na mag-aayuno at mag-abstain sa karne tuwing Ash Wednesday at Biyernes Santo. Samantala, ang lahat ng Biyernes sa panahon ng Kuwaresma ay araw ng pag-iwas sa pagkain ng karne.

Sinu-sino ba ang hinihikayat na mag-fasting at mag-abstinence?

Ang “fasting” ay para lang sa mga tao na may edad 18 hanggang 59. Ang mga may sakit at mahihina ay hindi na kasama rito. Samantala, ang pansamantalang pag-iwas sa pagkain ng karne ay para sa lahat na may edad mula 14 anyos pataas.

Ayon sa Simbahan, malaki ang nagagawang mabuti sa isang tao kung pipiliin ng isang tao na umiwas sa mga bagay na nagdudulot at nagbibigay sa kanya ng “sarap.” Kasama na riyan ang pakikipagtalik, ang pagkain ng kendi o panonood ng sine at iba pa.

Ang gustong mangyari ng “abstention” ay matuto tayong “magbigay” ng isang bahagi ng ating sarili para madama natin kahit papaano kung ano ang ibinigay ng Panginoon para mailigtas tayo sa kaparusahan na dala ng ating mga kasalanan.

Sabi nga sa John 3:16,

“Ganoon na lang ang pagmamahal ng Diyos sa sanlibutan na IBINIGAY niya ang kanyang bugtong na anak nang sa gayon ay sino man ang manampalataya sa kanya ay magkaroon ng buhay na walang hanggan.”

Si Hesus naman ay IBINIGAY ang Kanyang buhay para sa lahat.

Pero sa kabila ng kagandahan at kadakilaan na dala ng pag-a-“abstain,” may mga tao na nakukuha pang siraan at batikusin ang paggawa nito.

Sa pamamagitan ng MALI nilang pag-unawa sa Bibliya ay itinuturing pa nilang “sa demonyo” ang pag-a-“abstain.”

Ginagamit nila ang 1 Timothy 4:1-3 kung saan nasusulat:

“Ngunit maliwanag na sinasabi ng Espiritu na sa huling panahon ay iiwan ng ilang tao ang pananampalataya. Bibigyang pansin nila ang mga espiritung mapanlinlang at ang mga katuruan ng mga demonyo … may ipinagbabawal sila na pagkain...”

Iniuugnay nila ang aral ng demonyo na nagbabawal sa ilang pagkain sa pag-abstain ng mga Katoliko sa ilang pagkain tuwing Kuwaresma.

Nagkakamali ang mga naninira sa pag-intindi sa talatang ito dahil kung babasahin natin ang kasunod na talata sa 1 Timothy 4:4 ay makikita natin ang pagkakaiba ng “aral ng demonyo” sa “abstention.”

Sabi sa 4:4, “Ito ay sapagkat ang lahat na nilikha ng Diyos ay mabuti, na dapat tanggaping may pasasalamat at hindi ito dapat itakwil.”

Sa “aral ng demonyo” kaya ipinagbabawal ang ilang pagkain ay dahil itinuturing ito na “hindi mabuti” at ito ay “itinatakwil.”

Sa “abstention,” hindi nito sinasabi na “masama” ang ilang pagkain. Hindi rin “itinatakwil” ang mga ito kundi isinasa-isangtabi lamang. Pagkalipas ng Biyernes ay puwede na uli itong kainin.

Diyan pa lang ay makikita natin na kung paano binabaluktot ng demonyo ang aral ay ganoon din kung baluktutin ng ilang “mangangaral” ang katotohan para nila masira ang isang mabuting bagay.

Ash Wednesday: Bagong buhay? Heto na ang pagkakataon mo

Marso 9, 2003

NITONG nakaraang Miyerkules [Ash Wednesday] napansin siguro ninyo ang mga taong mukha namang naligo, malinis naman ang kasuotan pero naglalakad sila sa mga “mall” at pumapasok sa trabaho na mayroong “uling” sa mukha.

Sana ay hindi kayo nagulat o natawa. Ash Wednesday po kasi. ’Yan ang tanda ng pagsisimula ng Kuwaresma o Lent sa mundo ng mga Kristiyano, partikular sa Simbahang Katoliko.

Pero teka nga muna. Taun-taon na lang ay ginagawa itong “Kuwaresma” na ito at taun-taon na lang ay nagpapalagay kayo ng “abo” sa inyong noo o nakakakita ng mga taong mayroon nito.

Tapos ay nauuso ang mga salitang “fasting” at “abstinence.” Hindi lang ’yon, ito ang panahon kung kailan nagsusulputan ang mga taong nagbibitbit ng krus sa kalsada at ang iba pa ay nagpapapako sa krus.

Ano nga ba itong Kuwaresma na ito? Inimbento lang ba ito ng Simbahang Katoliko para mayroong magawa ang mga tao tuwing malapit nang magbakasyon sa eskuwela?

Para natin maintindihan, ang “Kuwaresma” ay ang panahon kung kailan iniimbitahan ng Simbahan ang lahat para makapag-reflect o makapag-isip tungkol sa ating buhay at maiugnay ito sa pagliligtas na ibinibigay ng ating Panginoong Hesu Kristo.

Ang imbitasyon na ito ay para sa tinatawag na sa Griego na “METANOIA” o ang pagsusuri sa ating pamumuhay para makita natin kung anong uring buhay ang mayroon tayo ngayon at kung saan tayo dinadala nito.

Ang layunin ng “metanoia” ay ang dalhin tayo sa pagpapanibago ng ating puso at isip o “conversion” tungo sa Panginoon.

Ibig sabihin nito, kung ngayon ay magulo ang ating buhay o tayo ay nalilito o walang direksyon, inaanyaya tayo ng Simbahan na tingnan at tanggapin ang kaligtasan na iniaalok sa atin ng Diyos at ang maayos, mapayapa at matiwasay na pamumuhay na umuusbong mula rito.

Kaya nga uso ngayon ang mga “recollection,” religious retreat at iba pang gawain sa Simbahan na nagpapaalala sa atin kung paano inialay ng Panginoong Hesus ang kanyang buhay para sa ating lahat.

Nagsisimula ang “Kuwaresma” sa “Ash Wednesday” at nagtatapos sa Huwebes Santo (Holy Thursday).

Sa kabuohan, ang “Kuwaresma” ay tumatagal nang 40 araw kung saan kinuha ang pangalan nito.

Ang salitang “Kuwaresma” ay galing sa salitang Kastila na “Cuaresma” na hango naman sa Latin na “Quadrigesima” na ang kahulugan ay “kuwarenta” o “forty.”

Sa Ingles, ang katumbas ng “Kuwaresma” ay “Lent.” Kuwarenta rin ba ang kahulugan ng “Lent?”

Hindi po. Ang “Lent” ay nanggaling naman sa salitang “lencten,” isang salita na galing lumang salita sa Ingglatera na tumutukoy sa panahon ng tagsibol o springtime. Tuwing “spring” kasi natataon ang panahon ng “Kuwaresma” sa bansang iyon.

Ano naman ang kahalagahan o kaugnayan ng “forty” o “kuwarenta?”

Sa Bibliya, ang 40 ay madalas na na inuugnay sa panahon ng “pagmumuni-muni” o “reflection” at maging sa “paghahanda.”

Si Moises ay tumagal sa Bundok ng Diyos nang 40 araw. Mababasa natin ’yan sa Exodus 24:18 at sa Exodus 34:28.

Ang propetang si Elias ay naglakbay nang 40 araw bago niya narating ang kuweba kung saan binigyan siya ng pangitain (vision) ng Panginoon. Nasa 1 Kings 19:8 naman ’yan.

Ayon sa aklat ni Jonas, kapitulo 3, bersikulo 4, noong nagbanta ang Diyos na gugunawin ang bayan ng Nineveh dahil sa mga kasalanan nito, binigyan Niya ang mga tao roon ng 40 araw para magsisi at magbago.

At ang pinakamahalaga marahil sa mga panahon ng pagmumuni na ito ay ang pagtigil ng Panginoong Hesus nang 40 araw at gabi sa kasukalan o “wilderness” kung saan siya ay nag-fasting o nag-ayuno at nanalangin bilang paghahanda sa Kanyang ministeryo.

Diyan natin makikita na ang Kuwaresma ay naka-ugat sa Bibliya at hindi lamang naisipan ng Simbahan na gawin.

Sa kasaysayan ng Simbahan, ang panahon ng Kuwaresma ay nagsimula bilang paghahanda ng mga taong sumasanib sa Iglesia. Sa loob ng apatnapung araw ay nag-aayuno sila at nagdarasal para maging lubos at tiyak ang kanilang pagtanggap sa pagbibinyag bilang Kristiyano.

Habang lumalakad ang panahon ay lumawak ang kahulugan at kahalagahan ng Kuwaresma kaya maging ang mga binyagan nang Kristiyano ay inaanyayahan uli na mag-fasting, mag-abstinence, mag-isip-isip at manalangin.

Ang layunin nito ay para pagdating ng Linggo ng Pagkabuhay ay ire-renew nila ang kanilang pananampalataya sa Panginoong Hesus.

Ang imbitasyon para sa pagtanggap ng kaligtasan at kayusan sa ating buhay ay para sa ating lahat.

Ang tanong ay makikinig ba tayo at tutugon sa imbitasyon ng Diyos at ng Simbahan?