Santo: Ano ba ang papel nila?

Agosto 19, 2003

NAG-TEXT sa atin si Dario San Roque ng Zamboanga City. Ganito ang sabi niya, "Gusto ko lang tanungin ang tungkol sa purgatoryo. Kasi sabi ng mga Protestant wala raw salitang "purgatoryo" sa Bibliya."

Salamat sa text mo, Dario. Sa susunod na sabihin nila sa iyo ‘yon eh tanungin mo kung saan mababasa ang mismong Bibliya sa Bibliya.

Kung hindi nila maipakita, tanungin mo kung dapat pa bang maniwala sa Bibliya dahil HINDI  NAMAN MABABASA ang BIBLIYA sa Bibliya.

u u u

Ganito naman ang sabi ni George Bianes ng 243 Pook Pag-Asa, "Ang paksa mo: May kaibahan ba ang ‘diyus-diyosan’ sa mga imahen o rebulto? Wala at pareho silang katampalasanan sa Diyos."

Hindi ko alam, George, kung saan mo nakuha ang sinabi mo pero paanong magigin "katampalasanan" ang imahen o rebulto kung MISMONG DIYOS ay nagpagawa nito?

Basahin uli natin ang sabi ng Diyos sa Exodus 25:18, "At GUMAWA kayo ng DALAWANG KERUBIN na BINAYO mula sa ginto para sa magkabilang dulo ng takip."

Ayan, George, nagpagawa ng imahen o rebulto ng KERUBIN ang Diyos. Ang ibig bang sabihin ay binastos ng Diyos ang sarili Niya?

At kung tama ang paniniwala mo, maging ang Bibliya ay lalabas na bumastos sa Diyos.

Basahin natin ang sabi ng 1 Kings 6:23, "Sa loob ng sanctuaryo ay GUMAWA siya [si Haring Solomon ang tinutukoy rito] ng isa pares na KERUBIN."

Hindi lang REBULTO ng kerubin ang PINAGAWA ni Solomon. Ganito ang sabi sa verse 29, "Sa mga pader sa paligid ng templo, sa loob at labas ng mga silid, ay NAG-UKIT siya ng KERUBIN, PUNO NG PALMERA at mga BULAKLAK."

Makikita natin, George, na MAY KAIBAHAN ang mga diyus-diyosan sa mga REBULTO at IMAHEN at HINDI SILA KATAMPALASANAN sa Diyos.

Sana ay may naibahagi akong kaalaman sa iyo.

u u u

Kaugnay ng mga imahen at rebulto, ganito naman ang sabi ni Fred Gabagat ng Caloocan City, "Paano mo naman pasusubalian ang nakasulat sa Awit 115:4-8, Roma 1:25, Gawa 14:8-15, 17, 19; 1 Corinthians 12:2; at Apocalypse 9:20-24?"

Salamat sa text mo, Fred. At kung susuriin natin ang sinasabi ng mga talata na binanggit mo, makikita natin na ang tinutukoy sa mga ito ay ang PAGSAMBA sa mga DIYUS-DIYOSAN.

WALA sa mga ito ang NAGBABAWAL sa paggawa ng mga REBULTO o IMAHEN.

Ganito ang sinasabi sa Awit (Psalms) 115:4-8, "Pero ang mga DIYUS-DIYOSAN nila ay pilak at ginto, gawa ng mga kamay ng tao."

"Mayroon silang mga bibig pero hindi nakakapagsalita; mata, pero hindi nakakikita; mayroon silang mga tenga pero hindi nakaririnig; ilong, pero hindi nakaaamoy ..."

"Ang mga gumagawa sa kanila ay matutulad sa kanila at ganoon din sa mga NAGTITIWALA sa KANILA."

Paki pansin, Fred, na ang ang DINIDIYOS dito ay ang mga BAGAY na "PILAK at GINTO."
Ang mga "gumagawa" sa kanila ay doon sa mismong bagay nagtitiwala. ‘Yan naman kasi ang turing sa mga "diyus-diyosan."

Ganyan din ang sinasabi sa 1 Cor 12:2; Apoc 9:20-21.

Sa kabilang dako, ang mga IMAHEN at REBULTO ay HINDI DINIDIYOS. HINDI sa mga ito NAGTITIWALA.

Ang mga ito ay NAGPAPAALALA lang. Ang PAGTITIWALA ay sa Diyos LANG IBINIBIGAY.
WALANG BUHAY ang mga REBULTO at IMAHEN. Mahalaga lang sila dahil NAGPAPAALALA sila sa Diyos at sa mga BAYANI ng Iglesia.

Kaugnay sa sinasabi ng Romans 1:25, HINDI PAMPALIT sa Diyos ang mga IMAHEN at REBULTO. PAALALA lang sila.

Ang LUMIKHA pa rin ang TANGING PINUPURI.

Sa Acts 14:8-19, inakala ng mga tao sa Lystra na nagpakita bilang mga tao ang mga diyos nila na sina Zeus at Hermes. Nagpakita kasi ng milagro sina Pablo at Barnabas.

Kung ang iniisip mo, Fred, ay "sinasamba" ng mga Katoliko ang mga santo, MALING PAG-AAKALA ‘yan.

HINDI SINASAMBA ang mga santo. Tulad nga ng sinabi ni Pablo naniniwala ang mga Katoliko sa sinasabi sa Acts 14:15, "Bakit ninyo ginagawa ito? Kami man ay TAO RIN na tulad ninyo."

WALA tayong mababasa o makikita sa aral Katolika na nagsasabi na DAPAT ITURING na DIYOS ang mga santo.

MGA TAO RIN LANG sila. Si MARIA, si Pedro, si Pablo at lahat ng santo ay MGA TAO LANG. HINDI SILA DINIDIYOS.

Kung TINITINGALA man sila ay dahil may sinasabi ang Bibliya na TULARAN SILA.

Sinasabi ni Pablo sa 1 Cor 4:16, "Kaya nga ipinamamanhik ko sa inyo, TULARAN NINYO AKO."

Sa Hebrews 6:12 sinabi ng Bibliya, "Hindi namin hangad na kayo ay maging tamad kundi ang TUMULAD sa mga NAGMANA ng PANGAKO sa pamamagitan ng pananampalataya at pagtitiyaga."

Sino ba ang itong mga NAGMANA na ng PANGAKO? Sila ang mga santo at santa na naging MATAPAT at MATIYAGA sa PANANAMPALATAYA.

Ang mga santo, sa pangunguna ni Birheng Maria ay mga TUNAY NA HUWARAN at DAPAT na TULARAN.

At kaya may mga REBULTO at IMAHEN ay para MAALALA natin ang kanilang mga ginawa sa IKALULUWALHATI ng Diyos.

Kautusan: Una ay binawasan; ngayon ay pinolitika

Agosto 11, 2003


MAY request sa atin si Victor D. ng Binondo, Manila. Sabi niya, "Paki sulat ang 1st at 2nd utos ng Diyos ayon sa Bible at ayon sa itinuturo sa Katoliko. Ikumpara. Maliwanag na panloloko ang gawa ng pari."

Ang tinutukoy ni Victor ay ang mga nasusulat sa Exodus 20:1-4 at Deuteronomy 5:6-8.

May TATLONG paraan kung paano hinahati ang dalawang utos na ito ng Diyos.

Ang una ay ang gamit ng mga Katoliko na ganito ang sinasabi: Una, "Huwag kayong magkakaroon ng ibang diyos liban sa akin. Huwag kayong gagawa ng diyus-diyosan na nasa anyo ng anumang bagay sa langit sa itaas o sa lupa sa ibaba o sa mga tubig sa ilalim. Huwag kang yuyukod sa kanila o sasamba sa kanila ..."

Ang pangalawang utos ay, "Huwag mong gagamitin ang ngalan ng Diyos sa walang kabuluhan."

Ang unang Utos, sangayon sa paniniwala ng mga Katoliko ay nauukol sa PAGSAMBA na sa Diyos LANG DAPAT IBIGAY. Kaya nga kasama rito ang pagbabawal sa pagkakaroon ng mga diyus-diyosan.

Ang pangalawa ay ukol naman sa TAMANG PAGGAMIT ng PANGALAN ng Diyos.

Ganito naman ang ginawang paghati ng mga Protestante at ng Orthodox Church: Una, "Huwag kang magkakaroon ng ibang diyos liban sa akin."

‘Yon na ‘yon.

Ang pangalawa ay "Huwag kayong gagawa ng diyus-diyosan na nasa anyo ng anumang bagay sa langit sa itaas o sa lupa sa ibaba o sa mga tubig sa ilalim. Huwag kang yuyukod sa kanila o sasamba sa kanila ..."

Mapapansin ninyo na HINATI ng mga Protestante ang UNANG UTOS. Inihiwalay nila ang ikalawang bahagi ng unang Utos.

Baka naitatanong ninyo kung bakit o ano ang dahilan.

POLITIKA ang simpleng dahilan. PINAGHIWALAY nila ang unang utos para magamit nila ang "pangalawang utos" LABAN sa mga Katoliko.

Ito kasi ang ginagamit nila para batikusin ang pagkakaroon ng mga imahen at rebulto sa Iglesia Katolika. Ipinagkakalat nila ang KASINUNGALINGAN na DIYUS-DIYOSAN ang mga ito na SINASAMBA raw ng mga Katoliko.

At para mapatunayan na PINOLITIKA ng mga Protestante pati ang nasusulat sa Banal na Kasulatan ay tingnan natin kung paano hinati ng mga Israelita ang mga kautusan na ito.

Kung hindi kayo pamilyar sa kasaysayan ng 10 Utos, ang mga kautusan na ito ay ibinigay ng Diyos sa mga Israelita. Ganito pa ang sabi sa Dt 4:1, "Pakinggan, O Israel, ang mga kautusan at mga batas na aking ituturo sa iyo."

So kung mayroong higit na makaiintindi kung paano ito hahatiin, ito ang mga Israelita o mga Hudyo.
Ngayon, paano nila ito hinati?

HINATI nila ito nang KATULAD ng PAGKAKAHATI ng mga Katoliko. Ganito, "Huwag kayong magkakaroon ng ibang diyos liban sa akin. Huwag kayong gagawa ng DIYUS-DIYOSAN na nasa anyo ng anumang bagay sa langit sa itaas, sa lupa sa ibaba o sa mga tubig sa ilalim. Huwag kang yuyukod sa kanila o sasamba sa kanila ..."

PAREHO ang HATI ng mga Kautusan ng mga Israelita na UNANG TUMANGGAP ng Kautusan at ng Iglesia Katolika na ITINATAG ni Kristo.

Nitong nakaraang mga Sabado at Linggo ay ipinakita ko kung paano BINAWASAN ng mga mapagkunwari ang mga Kasulatan na tinanggap ng mga Kristiyano mula kay Kristo at sa mga Apostol.

Ngayon, salamat sa tanong ni Victor D. ay nakikita natin kung paano ito PINOLITIKA ng mga NAGMAMARUNONG at UMAASTA na PARANG MGA DIYOS.

Para silang NAGLALARO kung BASTUSIN at BAGUHIN ang mga Kasulatan. Tapos MAGKUKUNWARI sila na MAKA-BIBLIYA.

Kayo na po ang humusga sa kanilang mga gawa.

u u u

Pero tiyak na hindi ‘yon ang layunin ni Victor D.

Ang gustong ipakita ni Victor ay kung paanong "SINUSUWAY" ng mga Katoliko ang mga Kautusan ng Diyos, partikular ang pagbabawal sa paggawa ng mga "diyus-diyosan."

Tama ba, Victor?

Paki pansin lang, Victor, sa Ex 20:1-4 at Dt 5:6-8 ay mga "DIYUS-DIYOSAN" ang IPINAGBABAWAL.

HINDI IPINAGBABAWAL ang lahat ng uri ng mga INUKIT maging ito man ay REBULTO o IMAHEN.

Bilang patunay, DIYOS MISMO ay NAGPAUKIT at NAGPAGAWA ng IMAHEN ng mga KERUBIM sa Exodus 25:18-20.

Sa Ex 25:18 ay ganito ang utos ng Panginoon, "At GUMAWA kayo ng DALAWANG KERUBIM na BINAYO mula sa ginto para sa magkabilang dulo ng takip."

Kung papansinin ninyo, sa Chapter 20 ay ipinagbawal ng Diyos ang paggawa ng diyus-diyosan. Sa Chapter 25 ay Siya mismo ang NAGPAGAWA ng mga IMAHEN.

Pero bakit? May kaibahan ba ang "diyus-diyosan" sa mga IMAHEN o REBULTO?

Meron po.

Basahin ninyo ang sabi ng katuloy na mga talata sa Ex 25:22, "Doon, sa ibabaw ng takip SA PAGITAN ng DALAWANG KERUBIM na nasa ibabaw ng arko ng Tipan, KAKATAGPUIN ko kayo at IBIBIGAY ko ang lahat ng aking kautusan para sa lahat ng Israelita."

Ang mga KERUBIM ay TANDA kung saan KAKATAGPUIN ng Diyos ang mga pinuno ng Israel.

Sa madaling salita, IPINAAALALA ng mga KERUBIM ang Diyos.

KATULAD nito ang dahilan kung bakit may mga IMAHEN at REBULTO sa Iglesia Katolika.
Ang mga ito ay ginagamit para MAALALA ng mga Katoliko ang Diyos.

Ginagamit din ito para maalala ng mga tao ang mga santo para sila ay matularan sa ginawa nilang pagsunod at pagmamahal sa Diyos. HINDI SILA SINASAMBA.

Pagluhod, pagyuko pagsamba na agad?

Hulyo 4, 2003

HANGGANG ngayon ay hindi pa rin maniwala ang iba nating readers sa katotohanan na hindi sinasamba ang mga rebulto at imahen sa loob ng Iglesia Katolika.

Sabi nga ng reader natin na tinatawag ang sarili niya bilang "Timoteo Pablo, "Nananalangin at lumuluhod ang mga Katoliko sa rebulto pero di raw nila ito sinasamba?"

u u u

Giit naman ni Edgar Rualo, "It isn't true that we Catholics worship idols. We just revere them. Yung iba nga dinadamitan pa! I'm a Gospeler & I hate hypocrisy. Sorry."

u u u

Medyo iba naman ang dating ng text ni Jorge, "Kung matatanggal lang ang mga rebulto sa ating simbahan ay ‘almost perfect’ na ang Katoliko. Mas ramdam ko pa ang tunay na Iglesia pag nasa abroad ako."

u u u

Maganda ang punto nina "Timoteo Pablo" at Edgar. Pero tama ba na porke lumuhod o yumuko sa harap ng isang bagay ay sinasamba na ito?

Paano kung nagpapalit ng gulong ng kotse o trisikel-mga bagay na gawa ng tao at may hugis ng araw dahil ang mga ito ay bilog?

Gagawin ba ito nang nakatayo o nakahiga? Kayo? Tutuwad ba? Malamang na kayo ay luluhod o yuyuko, hindi po ba?

Ang paniniwala nina "Timoteo Pablo" at Edgar ay matagal ko nang naririnig sa isang "mangangaral" na wala nang ibang nakitang mali kundi ang ibang tao at wala nang ibang nakitang tama kundi ang sarili niya.

Ang sabi ng mangangaral na iyon, "Basta niluhuran, sinasamba!"

Grabe. Tama ba ‘yon?

Kung susundin natin ang sinasabi niya lalabas na sinasamba natin ang gulong! Diyan pa lang ay makikita ninyo kung baluktot o hindi ang aral niya.

Pero kung iintindihin natin ang sinasabi ng Bibliya sa Exodus 20:4 at Deuteronomy 5:8 at ilalagay sa tamang konteksto ay makikita natin na hindi ang mismong pagyukod o pagluhod ang ipinagbabawal kundi ang "pagsamba" o "pagdiyos" na ibinibigay sa bagay na niyuyukuran o niluluhuran.

Para mas malinaw ganito ang sabi ng Ex 20:3-5,

“Huwag kayong magkakaroon ng IBANG DIYOS liban sa akin. Huwag kayong uukit para sa inyong mga sarili ng mga DIYUS-DIYOSAN na kawangis ng anumang bagay sa kalangitan sa itaas o sa lupa sa ibaba o sa mga tubig na nasa ilalim ng lupa. Huwag kayong yuyukod o sasamba sa kanila. Ako, ang Panginoon, ang inyong Diyos, ay isang Diyos na mapanibughuin.”

Punahin ninyo na direktang tinutukoy ang “ibang diyos” at mga “diyus-diyosan.” Hindi sinasabi na bawal ang LAHAT NG URI ng inukit tulad ng mga imahen, rebulto o larawan. Naging specific si Lord at tinumbok Niya ang mga inukit na bagay na gagawing “diyos.”

Ang pagyukod o pagluhod ay ginamit lang na panlarawan dahil maaari itong maging "expression" ng pagsamba. Pero ang mismong pagluhod at pagyuko ay hindi pagsamba.

Ngayon, kung lumuluhod ba ang isang tao sa harap ng isang rebulto ay sinasamba na niya ito? Kapag binihisan ba o pinaganda ang imahen o rebulto ay dinidiyos na ito?

HINDI.

Tingnan ninyo ang kaibahan. Ang nagdarasal ay lumuluhod o yumuyukod SA HARAP ng imahen o rebulto. Hindi ang mismong imahen o rebulto ang niyuyukuran o niluluhuran. Sa madaling salita ay hindi sa mga bagay na ito nakadirekta ang pagluhod o pagyuko.

Doon pa lang ay may mali na sa paniniwala ni "Timoteo Pablo."

Pero bakit ba yumuyuko o lumuluhod?

Sabi natin, ang mga ito ay puwedeng pahiwatig ng pagsamba. Pero hindi lang 'yon ang gamit sa kanila.

Ang pagluhod ay isang paraan ng pagbibigay galang o respeto. Sa isyu ng mga imahen at rebulto, ang paggalang o pagrespeto ay hindi sa bagay ibinibigay kundi sa persona na inilalarawan o ipinaaalala nito.

Hindi nire"revere" ang mga imahen, tulad ng sinasabi ni Edgar. Ang termino riyan ay "venerate" o paggalang.

Sana bilang "gospeler" na galit sa mga ipokrito ay madali niya itong maiintindihan.

Ang pagluhod din ay isang uri ng disiplina na layunin ang tulungan ang tao na tumutok sa pagdarasal.

Ang mga Katoliko ay mayroon imahen na maaaring makatulong para maitutok ang isip sa pagdarasal.

Ngayon, kung ang dinadasalan ng isang tao ay ang mismong imahen o rebulto at ginagawa niya itong diyos, NAGKAKAMALI siya at dapat siyang magbago. Pero hindi ang rebulto ang may problema kundi ang tao na mismo.

Sa punto ni Edgar na dinadamitan ang mga imahen, walang ipinagbabawal sa Bibliya na bawal pagandahin ang mga paalala sa simbahan.

Opo, ang mga rebulto ay mga PAALALA lang.

Kung babasahin natin ang Ex 25:10-22 ay baka magulat pa tayo kung anong pagpapaganda ang iniutos ng Diyos para sa Arko o Kaban ng Tipan.

Sa verse 10, ay iniutos ng Diyos na ang kahon ng Kaban ay yari sa "acacia." Sa verse 11 ay pinabalutan Niya ito ng "lantay na ginto." Pinaglagyan Niya ito ng "apat na gintong singsing" sa verse 12.

Sa talatang 18-22 ay IPINAG-UTOS ng Diyos ang PAGGAWA ng IMAHEN ng dalawang KERUBIM na yari sa GINTO.

Mantakin n’yo, kung masama ang paggawa ng imahen ay Diyos na ang unang lumabag dito.

Kung bawal din ang pagpapaganda ng mga bagay na nagpapaalala sa Diyos ay Diyos na rin ang hindi marunong sumunod.

Pero Diyos ba ang mali o ang mga nagpupumilit na bawal ang mga imahen at ang pagpapaganda sa mga bagay na nagpapaalala sa Diyos?

'Paggawa ng imahen pagsuway sa utos'

Pebrero 16, 2003

PAGGAWA NG IMAHEN 'PAGSUWAY'

LAST week ay nag-fax sa akin si Bro. Rene ng “Jesus the Anointed One” sa Batangas at nag-share siya ng kanyang reaction sa mga column ko patungkol sa mga “diyus-diyosan.” (January 25, 2003)

Tinumbok ni Bro. Rene ang sinabi kong sa kabila ng pagkakaroon ng mga Katoliko ng mga larawan at rebulto ay HINDI naman nila ito sinasamba o hindi ginagawang “diyus-diyosan.” Sinabi ko kasi na MAGKA-IBA ang mga “diyus-diyosan” na ipinagbabawal sa Bibliya at ang mga rebulto at imahen na makikita sa Simbahang Katoliko.

Ang mga larawan at rebulto ng mga Katoliko ay HINDI mga diyus-diyosan.

Sa sulat ni Bro. Rene ay sinabi niya, “Hindi n’yo nga po sila (mga rebulto) sinasamba, pero paano po ninyo sasabihing ito ay pagsunod? Ang paggawa pa lang at pagkakaroon nito ay isa ng PAGSUWAY.”

Para patunayan ang kanyang punto, nagbanggit si Bro. Rene ng talata na ayon sa kanya ay ang sinasabi ng “Magandang Balita” Bibliya sa Exodus 20:4 at Deuteronomy 5:8. Ganito raw ang nakasulat,

“Huwag kayong gagawa o magkakaroon ng larawan o rebulto ng anumang nilalang na nasa himpapawid, nasa lupa o nasa dagat.”

‘LAHAT’ AY BAWAL?

Ayon kay Bro. Rene, ipinagbabawal ng Bibliya ang mismong “PAGGAWA” at “PAGKAKAROON” ng mga rebulto at larawan na kamukha ng “anumang nilalang.”

Nagpapasalamat ako kay Bro. Rene sa kanyang sulat pero ikinalulungkot ko na mayroong hindi tama sa kanyang paniniwala.

Paano ninyo iintindihin ang sinabi niyang “Ang PAGGAWA pa lang at PAGKAKAROON nito (mga rebulto at larawan) ay isa ng PAGSUWAY.” Hindi ba ang sinasabi niya ay hindi lang mga “diyus-diyosan” ang ipinagbabawal sa Bibliya kundi ang LAHAT na ng uri ng rebulto at larawan?

Kung ganoon, lahat tayo ay sumusuway sa utos ng Diyos. Kasi maging ang paggawa at pagkakaroon estatwa ni Andres Bonifacio o Jose Rizal ay magiging labag sa 10 Utos. Kahit ang paggawa at pagkakaroon ng gulong ng kotse - na kamukha ng araw o ng bilog na buwan - ay magiging pagsuway.

Ano ba ang kaibahan ng rebulto ng isang santo sa rebulto ni Bonifacio? Ang rebulto ng santo ay nagpapaalala sa isang taong nagmahal sa Diyos. Ang rebulto naman ni Bonifacio ay nagpapaalala sa isang taong nagmahal sa bayan. Tulad nga ng sinasabi ko, PAALALA lang sila at HINDI mga diyus-diyosan.

DIYOS AY NAGPAGAWA

Kung sasabihin naman na ang pagbabawal ay sa mga larawan o rebulto na may kaugnayan sa pananampalataya, hindi pa rin pupuwede ang paniniwala ni Bro. Rene. Mismong ang Diyos kasi ay “nagpagawa” ng mga rebulto na may kaugnayan sa pananampalataya.

Sa Exodus 25:18-22, o ilang chapter matapos ibigay ng Diyos ang 10 Utos, ay iniutos Niya ang “PAGGAWA” ng “dalawang kerubim na gawa sa ginto.” Iniutos ng Panginoon na ay ilagay ang mga rebultong ito sa “takip” ng Arko na taguan ng mga tapyas na bato kung saan nakasulat ang 10 Commandments.

Isipin n’yo ‘yon, kung tama ang sinasabi ni Bro. Rene at bawal nga ang “paggawa” at “pagkakaroon” ng rebulto, nilabag ng Diyos ang sarili Niyang utos.

Sa 1 Kings 6:22-28 naman ay sinasabi na NAGPAGAWA si Haring Solomon ng dalawang naglalakihang rebulto ng kerubim at ipinalagay ang mga ito sa mismong silid ng templo na taguan ng 10 Utos.

Sa mga ito, magtatanong tayo: Sino ang nagkakamali sa pag-intindi sa sinasabi ng Ex 20:4 at Dt 5:8? Si Bro. Rene na nagsasabing bawal ang “paggawa” at “pagkakaroon” ng rebulto at larawan o ang Diyos at si Haring Solomon na parehong “nagpagawa” at kumilos para “magkaroon” ng rebulto?

MALI ANG ‘VERSION’

Hindi ko masisisi si Bro. Rene kung magkamali siya ng pag-intindi. Ang sisisihin ko ay ang “translation” o “version” ng Bibliya na ginamit niyang basehan ng kanyang paniniwala.

Mali kasi ang kanyang “version” sa pag-translate sa teksto na mula sa orihinal na Hebreo papunta sa Filipino.

Ang mas tamang translation ay “Huwag kayong gagawa ng diyus-diyosan [“pecel” sa original na Hebreo, “idol” sa Ingles at “eidolon” sa Griego] sa anyo ng anumang bagay …” Bagay na hindi sinusuway ng Simbahang Katoliko dahil ang mga larawan at rebulto rito ay HINDI mga “diyus-diyosan” kundi paalala lang sa mga taong naglingkod at nagmahal sa iisa at tunay na Diyos.

Sa orihinal na sulat sa Hebreo ng Ex 20:4 at Dt 5:8, hindi natin mababasa ang mga salitang “MAGKAKAROON,” “LARAWAN” o “REBULTO.” Isiningit o idinagdag lang ang mga ito sa “version” na ginagamit ni Bro. Rene.

‘Yan na nga ba ang sinasabi ko, kapag mali ang nagturo (“huwad na mangangaral”) o mali ang pinagkunan ng aral (maling “translation”) ay malamang na tayo ay maligaw at mapunta pa sa impiyerno.

May iba pang punto si Bro. Rene na sa susunod na Linggo natin tatalakayin.